ဘင်္ဂလာဒေရှ့်

ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး အကြီးအကဲက ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် တရားမျှတမှုနှင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု ရရှိရေး မျှော်လင့်

ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး အမြင့်မားဆုံး ကိုယ်စားလှယ် ဗိုလ်ကာ တူရ်ခ်က ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စု လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ (UNHRC) ၏ ၅၈ ကြိမ်မြောက်

 ပုံ- ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး Volker Turk သည် 2025 ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ 24 ရက်နေ့တွင် ဂျီနီဗာတွင် ကျင်းပသည့် 58 ကြိမ်မြောက် ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ အစည်းအဝေး မစတင်မီ ကြည့်ရှုနေသည်။ Photo: AFP

အစည်းအဝေးတွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့ရာတွင်၊ သူတို့၏ လွတ်လပ်သော အချက်အလက်ရှာဖွေမှု (Fact-Finding) အစီရင်ခံစာသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် အမှန်တရားဖော်ထုတ်မှု၊ တာဝန်ယူမှု၊ ပြန်လည်ဆေးပေးမှုနှင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတို့ကို အားဖြည့်နိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
အမှုများကို တရားမျှတစွာ ဆောင်ရွက်ရန်လိုအပ်ကြောင်း တူရ်ခ်က ပြောကြား
"ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ အမှုများတွင် တရားမျှတမှု (Due Process) ကို လိုက်နာရန်နှင့် လက်စားချေမှု အကြမ်းဖက်မှုများ (Revenge Violence) ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်" ဟု တူရ်ခ်က ပြောကြားခဲ့သည်။
သူက ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရက ကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှုများကို ကြမ်းကြမ်းတမ်းတမ်း ဖိနှိပ်ခဲ့ကြောင်း၊ ယခုအခါ နိုင်ငံသည် အနာဂတ်အသစ်ကို ရေးဆွဲနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရှိ ကုလသမဂ္ဂ ကိုယ်စားလှယ် ဂွင်း လူးဝစ်က မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် အကြံပေးချုပ် ဒေါက်တာ မိုဟာမက် ယူနုစ်အား တူရ်ခ်က မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ၏ ၅၅ ကြိမ်မြောက် အစည်းအဝေးတွင် အဆိုပါ အချက်အလက်ရှာဖွေမှု အစီရင်ခံစာကို အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများထံ တင်ပြမည်ဖြစ်ကြောင်း အသိပေးခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၄ သည် အလွန်သေဆုံးမှုများသောနှစ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြား
တူရ်ခ်က မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၄ ခုနှစ်သည် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးလေးနှစ်အကြာတွင် ပြည်သူများအတွက် အလွန်သေဆုံးမှုများသောနှစ်တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
"စစ်တပ်သည် အာဏာကို ထိန်းသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းမှုအတွင်း ပြည်သူများကို ကြမ်းတမ်းစွာ တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း၊ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ၊ ကျည်ကြီးပစ်ခတ်မှုများ၊(ကျူးလွန်သူအဖြစ် ချုပ်ချယ်ခြင်း) နှင့် လူငယ်များကို အတင်းအကျပ် စစ်တပ်တွင် ထည့်သွင်းခြင်းများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်" ဟု တူရ်ခ်က ပြောကြားခဲ့သည်။
"ကျွန်ုပ်သည် စစ်တပ်၏ ရက်စက်သော ဖိနှိပ်မှုကို အားပေးနေသော လက်နက်များနှင့် ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုကို အပြည့်အဝ ဖြတ်တောက်ရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အသိုင်းအဝိုင်းကို တိုက်တွန်းပါသည်" ဟု ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး အကြီးအကဲက ပြောကြားခဲ့သည်။